Weerstand bestaat niet

Een wat ongenuanceerde uitspraak?
Toch willen we eens kritisch kijken naar de rol van de coach op het moment dat die een coachee het label ‘in de weerstand’ op dreigt te plakken.
Want zou dat misschien niets meer of minder dan een tegenoverdrachtsreactie kunnen zijn?

leadtowater

You can lead a horse to water, but you can’t make him drink

 

Tegenoverdracht

Het kan ergernis oproepen wanneer een coachee zich in ogen van de coach bijvoorbeeld niet openstelt, of maar niet wil zien wat het paard hem vertelt (en de coach wél heel duidelijk ziet), in woorden om de hete brij heen draait, bij zijn gevoel wegblijft, altijd te laat komt of zelfs het traject wil beëindigen.
De coach herkent het gedrag, wordt ongeduldig, voelt zich niet erkend in zijn expertise en ervaring en voelt zich op een dieper niveau misschien zelfs afgewezen. Dit zijn allemaal gevoelens die uiteindelijk niets met de coachee te maken hebben, maar op tegenoverdracht duiden.
Eenmaal in tegenoverdracht wordt het ontzettend moeilijk, zo niet onmogelijk om te kunnen zien dat de coachee zijn kwetsbare kanten niet zomaar weghoudt, maar het nòdig heeft dat zo te doen.
En dat is jammer want als de coach uit tegenoverdracht kan blijven, kan hij de coachee op een cruciaal moment in het proces juist helpen een waarschijnlijk grote stap te maken.

Afweer of weerstand

Het is hierin belangrijk om het verschil tussen afweer en weerstand te begrijpen. Afweermechanismen kunnen overal en in alle situaties van het dagelijks leven van de coachee werkzaam en aanwezig zijn.
Het begrip weerstand heeft betrekking op de coachsituatie en -relatie, en is alleen daar werkzaam en aanwezig.

Afstemmen

In meerdere onderzoeken is te zien dat interventies van een coach invloed hebben op weerstand, waarbij diepe interpretaties tot de meeste weerstand leiden.
Diepte verwijst hierbij naar “de afstand tussen het oordeel van de behandelaar over emoties en motivaties van de cliënt en het bewuste besef van deze affecten bij de cliënt zelf”.
Oftewel diepte toont de mate waarin de coach afstemt op de coachee en weerstand is daarmee een signaal dat de coach onvoldoende afstemt.

Als de coach zich als een expert opstelt, sturend of adviserend is, vertaling of ondertiteling van de bewegingen van het paard maakt die door de coachee niet herkend worden, of zijn eigen normen en ideeën wil overbrengen, dan heeft de coachee goede redenen om op de rem te gaan staan.
Wellicht ervaart de coachee zélf nog geen of een heel ander probleem. Of de coach stuurt hem een kant op waar hij nog niet naartoe wil of kan, of nog niet aan toe is.
Het doel of de oplossing van de coach hoeft niet het doel of de oplossing van de coachee te zijn!

Niet weten en niet willen

De coachee zelf is de enige expert op het gebied van zijn probleem en heeft de oplossing zelf al in huis. De beleving van de coachee en de situatie die hij of zij wenst is bij equine assisted coaching dan ook altijd het uitgangspunt, niet de door de coach bedachte – uit deskundigheid, analyse of diagnose voortkomende – gewenste situatie.
Als de coach een open houding van niet weten en niet willen kan behouden, afweer herkent en niet persoonlijk neemt, ontstaat een vruchtbare relatie waarbinnen het verhaal van de coachee zich mag ontvouwen, in het tempo van de coachee.

 


Wat kun je doen als je toch weerstand ervaart…?

  • Check je eigen agenda! Zit je in tegenoverdracht? Ben je in het proces van de coachee terechtgekomen? Te hard aan het werk, te snel, te veel?
  • Doe een stapje terug! Ook letterlijk, dat helpt je weer uit het proces te komen.
  • Breng het paard terug in de sessie, de kans is groot dat je teveel in woorden terecht bent gekomen en dat het paard zich ook letterlijk heeft teruggetrokken. Het helpt je bovendien dat stapje terug te doen.
  • Stel een controlevraag. Zitten we nog op de goede weg? Is dit de juiste aanpak? Welke aanpak zou nuttiger zijn voor de coachee? Wees eerlijk en begripvol.
  • Probeer te ontdekken wat de oorzaak is, waar jij én de coachee op reageren. Mogelijk is er afweer in het spel en dat is voor de coachee een belangrijke bewustwordingskans.

Deze blog is een verkorte versie van het artikel in EAC magazine nummer 2, waar ook de verwijzingen naar onderzoeken waaruit geciteerd is te vinden zijn.